Co to jest program Czyste Powietrze i dla kogo jest przeznaczony?
Program Czyste Powietrze to ogólnopolska inicjatywa mająca na celu redukcję niskiej emisji oraz poprawę jakości powietrza poprzez wsparcie finansowe dla właścicieli domów jednorodzinnych i lokali mieszkalnych. Adresowany jest do osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości, które posiadają wyodrębnioną księgę wieczystą oraz są właścicielami budynku przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Wsparcie obejmuje przede wszystkim termomodernizację, wymianę starych instalacji grzewczych oraz inwestycje w odnawialne źródła energii, takie jak fotowoltaika.
Jakie prace można sfinansować z programu Czyste Powietrze?
Głównym celem programu jest poprawa efektywności energetycznej budynków oraz redukcja emisji szkodliwych substancji. W ramach dotacji można zrealizować:
- ocieplenie ścian, dachu, podłóg oraz wymianę stolarki okiennej i drzwiowej (termomodernizacja),
- wymianę starych pieców i kotłów na nowoczesne, ekologiczne źródła ciepła,
- montaż instalacji fotowoltaicznych,
- przeprowadzenie audytu energetycznego, który jest niezbędny do określenia zakresu prac oraz potwierdzenia efektów termomodernizacji.
Minimalne kryterium budynku to zapotrzebowanie na energię powyżej 150 kWh/m² rocznie. Po zakończeniu inwestycji wymagane jest także świadectwo charakterystyki energetycznej, które potwierdza spełnienie norm programu.
Jak przebiega proces aplikacji o dotację z programu Czyste Powietrze?
Realizacja inwestycji z pomocą programu wymaga przejścia przez siedem etapów:
- Poznanie zasad – zapoznanie się z aktualnymi wymogami oraz zakresami dofinansowania.
- Ustalenie zakresu prac – wykonanie audytu energetycznego pozwalającego określić, które działania termomodernizacyjne będą najbardziej efektywne.
- Złożenie wniosku – wniosek należy wypełnić poprzez portal internetowy (gov.pl lub gwd.nfosigw.gov.pl), bądź złożyć w formie papierowej w gminnym punkcie konsultacyjno-informacyjnym. Wniosek musi być podpisany elektronicznie (Profil Zaufany lub podpis kwalifikowany) lub ręcznie.
- Wyrażenie zgody na wizytę kontrolerów – po złożeniu wniosku możliwa jest kontrola w miejscu inwestycji w celu weryfikacji danych.
- Podpisanie umowy o dotację – po pozytywnej weryfikacji następuje podpisanie umowy z odpowiednim Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).
- Realizacja inwestycji – wykonanie prac zgodnie z ustalonym zakresem i wymogami programu.
- Złożenie wniosku o płatność – po zakończeniu prac należy dostarczyć potwierdzające dokumenty, w tym świadectwo charakterystyki energetycznej, aby otrzymać refundację.
Jakie są warunki i kryteria dofinansowania?
Wysokość dotacji oraz możliwość skorzystania z prefinansowania zależą od kilku czynników:
- Progi dochodowe – program od 31 marca 2026 roku wprowadził bardziej elastyczne kryteria dochodowe, umożliwiające szerszemu gronu beneficjentów dostęp do wsparcia.
- Rodzaj inwestycji – zakres dotacji jest uzależniony od rodzaju realizowanych prac, np. wymiana pieca może mieć inny poziom dofinansowania niż kompleksowa termomodernizacja.
- Spełnienie wymogów technicznych – konieczne jest uzyskanie odpowiednich dokumentów, takich jak audyt energetyczny przed inwestycją oraz świadectwo charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu.
- Właściwość terytorialna – wniosek kieruje się do WFOŚiGW właściwego dla lokalizacji nieruchomości.
Gdzie i jak uzyskać wsparcie oraz dodatkowe informacje?
Informacje na temat programu, aktualne formularze oraz wytyczne dostępne są na stronie internetowej czystepowietrze.gov.pl. Wsparcie można też uzyskać telefonicznie pod numerem 22 340 40 80 w dni robocze w godzinach 8:00–16:00. Dodatkowo gminne punkty konsultacyjno-informacyjne służą pomocą przy składaniu dokumentów oraz doradztwem w zakresie wyboru odpowiednich rozwiązań.
Wnioski można składać elektronicznie lub tradycyjnie, co sprawia, że proces jest dostępny i dostosowany do potrzeb różnych użytkowników. Program Czyste Powietrze stanowi ważny element walki ze smogiem, łącząc aspekty techniczne, ekologiczne i finansowe w celu podniesienia standardów energetycznych budynków w Polsce.
Źródła
- https://www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-programu-czyste-powietrze
- https://www.gov.pl/web/nfosigw/startuje-nowe-czyste-powietrze--wiecej-wsparcia-prostsze-zasady
- https://czystepowietrze.gov.pl/do-pobrania/ulotki-i-broszury/broszura_wzor_format_a5_obowiazuje_od_3_01_2023_drukarka.pdf
- https://wnioski.czystepowietrze.org.pl/czyste-powietrze-w-7-krokach-jak-skorzystac-z-programu-czyste-powietrze-w-2025-roku/
- https://www.vaillant.pl/klienci-indywidualni/porady-i-wiedza/poradnik/pokonaj-smog/czyste-powietrze-warunki-i-etapy-programu/